KnowHow

W przepisach określających zasady wykonywania operacji lotniczych z użyciem BSP (w trybie VLOS, FPV, BVLOS) jest następujący zapis:

Pilot wykonujący operację z użyciem systemu bezzałogowego statku powietrznego:
…
wykonuje operację w sposób umożliwiający uniknięcie kolizji z innym statkiem powietrznym oraz daje pierwszeństwo drogi załogowym statkom powietrznym;

Warto pamiętać o zasadzie uniku w prawo na kursie kolizyjnym z załogowym statkiem powietrznym oraz innych zasadach określających odpowiedzialność pilota BSP, w tym również jego odpowiedzialność karną.

RTH (ang. Return To Home) jest to funkcja automatycznego powrotu drona do miejsca startu. Miejsce startu (ang. Home Point) jest zapamiętywane przez autopilota w momencie włączenia silników.

Włączanie RTH

Funkcja RTH może być aktywowana automatycznie prze autopilota w momencie utraty sygnału zdalnego sterowania po aktywacji procedury FailSafe lub na żądanie pilota. Podczas powrotu do miejsca startu to autopilot kontroluje BSP w powietrzu. Pilot powinien wiedzieć jak przerwać procedurę RTH (wyłączyć autopilota) i przejąć kontrolę nad dronem w celu np. uniknięcia kolizji z załogowym statkiem powietrznym.

Wyłączanie RTH

Pilot BSP powinien znać wszystkie sposoby wyłączania powrotu do miejsca startu. W dronach firmy DJI można to zrobić na kilka sposobów:

• zmienić położenie przełącznika trybu lotu
• wcisnąć i przytrzymać dedykowany przycisk na konsoli sterującej
• dotknąć pola w aplikacji na ekranie smartphona lub tabletu podłączonego do konsoli sterującej

Aby wystartować dronem miejsce startu musi być wolne od osób postronnych. Jeśli takie się znajduję należy wystartować tylko wtedy jeśli odległość od osób postronnych jest bezpieczna. Dodatkowo w narodowych scenariuszach standardowych, które obowiązują od 10 czerwca 2023r. pojawiał się nowy zapis, który brzmi:

Operacje systemów bezzałogowych statków powietrznych w ramach krajowego scenariusza standardowego NSTS-01 wykonuje się z zachowaniem następujących warunków:
1) podczas startu i lądowania bezzałogowego statku powietrznego zapewnia się by miejsce startu i lądowania zostało objęte kontrolowanym obszarem naziemnym o promieniu umożliwiającym bezpieczne wykonanie tej czynności

Elementy startu

Procedura startu powinna składać się z kilku elementów:

• upewnienie czy można bezpiecznie wystartować
• włączenie silników wielowiernikowca
• wznoszenie na niewielką odległość
• kontynuacja wznoszenia z oddalaniem się od miejsc startu
• zatrzymanie i sprawdzenie sterowania
• wykonanie właściwego lotu

Wybór miejsca

Miejsce w którym stoi pilot BSP powinno być wybrane w taki sposób, aby startujący dron leciał z wiatrem. Dzięki temu dron nie wleci w pilota. Na szkoleniu praktycznym nauka startu składa się z dwóch składowych wznoszenia i oddalania od miejsc startu, właśnie po to, żeby pilot miał nawyk przeciwdziałania podmuchom wiatru, który chce zepchnąć drona na niego.

Planowanie lotu

Wybór miejsca startu względem planowanego lotu powinien być taki, aby lot na naładowanych akumulatorach był realizowany pod wiatr. Dzięki temu powrót będzie łatwiejszy bo wiatr będzie pomagał (dron będzie leciał z wiatrem) a nie przeszkadzał.

W przypadku awarii drona i uderzeniu w człowieka, przekazuję on energię która zależy od masy drona i jego prędkości zgodnie ze znanym wzorem: E= mv2/2. Jak widać prędkość jest podniesiona do kwadratu, dlatego jej ograniczenie bezpośrednio wpływa na zmniejszenie kinetycznej energii uderzenia.

Dlatego też dron oznaczony klasą C2 z włączonym trybem wolnej prędkości (ograniczonej do 3m/s) może zbliżyć się do osób postronnych na odległość 5m.

Podstawowym obowiązkiem pilota wykonującego loty z użyciem systemów BSP jest zapewnienie bezpieczeństwa zarówno w powietrzu (ustępowanie pierwszeństwa załogowym statkom powietrznych oraz innym BSP) jak i na ziemi, przez zachowanie odpowiedniej odległości od osób postronnych. Warto zapoznać się z definicją osób postronnych. W zależności od kategorii w której wykonywana jest operacja BSP odległości są różne.

W podkategorii A1 nie ma zdefiniowanej minimalnej odległości od osób postronnych.

W podkategorii A2 jest to nie mniej niż 50m. A jeśli BSP jest oznaczony klasą C2 i ma włączony tryb niskiej prędkości to nie mniej niż 5m.

W podkategorii A3 jest to 150m w poziomie od wszystkiego (a nie tylko od osób postronnych).

W kategorii szczególnej nie ma podanej odległości w metrach jest za to użyty zapis, że pilot BSP ma zachować bezpieczną odległość.

W każdym przypadku pilot BSP musi brać pod uwagę aktualną wysokości lotu i stosować zasadę bezpieczeństwa określaną jako zasada 1:1.

Zgodnie z definicją w rozporządzeniu 2019/947, osoby postronne oznaczają osoby, które nie uczestniczą w wykonywaniu operacji z użyciem bezzałogowego systemu powietrznego lub które nie są świadome poleceń wydawanych przez operatora bezzałogowego systemu powietrznego i zalecanych przez niego środków bezpieczeństwa.

Akumulator uszkodzony (spuchnięty) powinien być oddany do utylizacji, można to zrobić za pośrednictwem Straży Pożarnej. Akumulatorów LiPo nie wolno wyrzucać do ogólnodostępnego kosza na śmieci. Przed użyciem danego akumulatora należy zapoznać się z instrukcją obsługi, a szczególnie z warunkami bezpiecznego użytkowania. Należy również nie przekraczać wartości napięć charakterystycznych dla poszczególnych procesów eksploatacji akumulatora.

DRA-P to jedna z pięciu stref geograficznych. DRA-P to strefa zakazana (ang. Prohibited), w której operacje przy użyciu systemów BSP nie mogą być wykonywane.

Strefami DRA-P są oznaczane również dotychczasowe strefy lotnicze, takie jak: TSA, MRT.

Więcej na temat stref geograficznych można przeczytać na stronach:

• Co to są strefy geograficzne?
• Strefy geograficzne

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (Prezes ULC) jest odpowiedzialny za szeroko pojęty nadzór na lotnictwem cywilnym (również bezzałogowym). Tworzy przepisy określające wykorzystanie przestrzeni powietrznej (również przez BSP), publikuje wytyczne regulujące pewne obszary. Narodowe scenariusze standardowe NSTS, obowiązują właśnie na podstawie wydanych wytycznych Prezes ULC. Kwalifikacje pilotów BSP (A1/A3, A2, NSTS-01/02/03/04, NSTS-05/06/07/08 są również nadawane na podstawie decyzji Prezesa ULC.

Warta znać również inne organizacje lotnicze.

Akumulator stosowany do zasilania BSP zawiera w sobie lit. Jest to wysoce reaktywny i palny pierwiastek. Połączenie z tlenem powoduje samozapłon litu. Temperatura jego spalania przekracza 2000 st. C. Pożar który powstaje w wyniku samozapłonu jest trudny w ugaszeniu. Do pożaru akumulatora dochodzi w momencie jego mechanicznego uszkodzenia. Może to wystąpić podczas uderzenia drona o ziemię lub w wyniku rozhermetyzowania osłon chroniących poszczególne ogniwa. Może to mieć miejsce w procesie zbyt gwałtownego rozładowania akumulatora (który wtedy „puchnie”) lub w procesie przeładowania ponad graniczne dopuszczalne napięcie maksymalne.